---
title: "Klauzula wyłączenia odpowiedzialności"
description: "Klauzula wyłączenia odpowiedzialności ogranicza odpowiedzialność za szkodę. Nie działa wobec szkody umyślnej, a konsumenta może chronić art. 385¹ KC."
canonical: "https://contracko.com/pl/glosariusz/klauzula-wylaczenia-odpowiedzialnosci"
---
# Klauzula wyłączenia odpowiedzialności

Source: https://contracko.com/pl/glosariusz/klauzula-wylaczenia-odpowiedzialnosci

# Klauzula wyłączenia odpowiedzialności

Klauzula, która wyłącza lub ogranicza odpowiedzialność strony za szkodę.

## Definicja

Klauzula wyłączenia odpowiedzialności to postanowienie umowne, którym strona wyłącza lub ogranicza swoją odpowiedzialność za szkodę, często jako część wzorca umowy, na przykład ogólnych warunków umów. To, czy klauzula wchodzi w skład umowy i jak należy ją wykładać, ocenia się według właściwego prawa. W polskim prawie wzorzec umowy wiąże drugą stronę, jeżeli został jej doręczony przed zawarciem umowy (art. 384 § 1 KC), a wzorzec w postaci elektronicznej powinien być udostępniony tak, aby druga strona mogła go przechowywać i odtwarzać (art. 384 § 4 KC). W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem strony są związane umową (art. 385 § 1 KC), a postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta (art. 385 § 2 KC). Wyłączenie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną umyślnie jest nieważne (art. 473 § 2 KC), a postanowienie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego jest nieważne na podstawie art. 58 § 2 KC. W umowach z konsumentem nie wiążą go niedozwolone postanowienia umowne (art. 385¹ KC). Skutek klauzuli zależy od jej treści, okoliczności i przepisów bezwzględnie obowiązujących, a wyłączenia obejmujące rażące niedbalstwo wymagają odrębnej oceny prawnej.

## Przykład

> Załóż, że ogólne warunki zakładu usługowego wyłączają odpowiedzialność za szkody w rzeczach przechowywanych na jego terenie, a szkoda powstaje wskutek rażącego niedbalstwa. Sąd może wtedy, po konkretnej ocenie sprzeczności z zasadami współżycia społecznego albo na podstawie przepisów bezwzględnie obowiązujących, uznać klauzulę za niewiążącą; samo rażące niedbalstwo nie prowadzi do takiego skutku automatycznie.

## Dlaczego to ryzyko biznesowe

Klauzula wyłączenia odpowiedzialności może dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa: może nie wchodzić w skład umowy albo nie dać się skutecznie powołać wtedy, gdy najbardziej jej potrzebujesz. Skutki finansowe mogą być duże, ale sama duża strata nie jest podstawą do uznania klauzuli za bezskuteczną. Jeżeli szkoda powstała wskutek rażącego niedbalstwa, potrzebna jest odrębna ocena prawna. Strona, która przyjmuje klauzulę, może zostać z nieodzyskanymi stratami. To, czy pokryje je ubezpieczenie, na przykład przy szkodzie czysto majątkowej, zależy od rzeczywistego zakresu polisy, limitów i wyłączeń. Jeżeli wzorzec umowy nie został doręczony, a istotne ograniczenia odpowiedzialności nie zostały uzgodnione, istnieje ryzyko, że klauzula nie stanie się częścią umowy. Odrębną kwestią jest, czy włączona klauzula może zostać uznana za nieważną albo niedozwoloną.

## Jak tym zarządzać

- Dopilnuj, aby Twój wzorzec umowy został doręczony drugiej stronie i aby istotne ograniczenia odpowiedzialności zostały jasno wskazane przed jej akceptacją. Zachowaj wersję, którą druga strona faktycznie zaakceptowała, ponieważ kwestię włączenia klauzuli do umowy i zwrócenia na nią uwagi trzeba oceniać według właściwego prawa i okoliczności.
- Nie traktuj klauzuli wyłączenia odpowiedzialności jako alternatywy dla ubezpieczenia: sprawdź z doradcą rzeczywisty zakres ochrony, rodzaj odpowiedzialności prawnej objętej ubezpieczeniem, udziały własne, limity i wyłączenia. Ubezpieczenie nie musi pokrywać każdego scenariusza wyłączonego klauzulą ani strat ponad skuteczny pułap, dlatego nadal potrzebne jest zapobieganie ryzyku.
- Gdy analizujesz klauzulę drugiej strony, oznacz umyślność i rażące niedbalstwo do odrębnej oceny prawnej. Nie zakładaj z góry, że szerokie sformułowanie na pewno wyłącza taką odpowiedzialność.
- Regularnie przeglądaj klauzule wyłączenia odpowiedzialności w portfolio umów z uwzględnieniem obowiązującego prawa, aktualnych ryzyk i uzgodnionych warunków. Prawo i obraz ryzyka mogą się zmieniać nawet przy niezmienionym tekście, ale każdy wniosek o skutku klauzuli wymaga oceny w konkretnym przypadku.

### Jak pomaga Contracko

Analiza AI Contracko pomaga znaleźć klauzule wyłączenia odpowiedzialności w całym portfolio umów i oznaczyć zakres każdego wyłączenia, w tym to, czy obejmuje ono rażące niedbalstwo albo umyślność. Gdy podpisane umowy są przechowywane centralnie, łatwiej znaleźć wersję z uzgodnionym brzmieniem w razie sporu niż szukać w archiwum e-maili. Zawsze weryfikuj wynik ręcznie i przestrzegaj rzeczywistych wymogów dostępu i przechowywania.

## Podstawy prawne

- [art. 384 § 1, art. 385 § 1–2 i art. 385¹ Kodeksu cywilnego Kodeks cywilny: wzorzec umowy i niedozwolone postanowienia umowne Prawo polskie](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093)
- [art. 473 § 2 i art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego Kodeks cywilny: granice wyłączenia odpowiedzialności Prawo polskie](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093)

Sprawdź, jakiego prawa dotyczy każda referencja. To informacja ogólna, a nie porada prawna. Te pojęcia są różnie traktowane w różnych systemach prawnych. Zweryfikuj aktualne brzmienie przepisów i ich zastosowanie do Twojej sytuacji z kwalifikowanym prawnikiem.

## Przydatne w branżach

[Usługi IT](https://contracko.com/pl/branze/uslugi-it)[Logistyka i dystrybucja](https://contracko.com/pl/branze/logistyka)[Produkcja](https://contracko.com/pl/branze/produkcja)

## Powiązane klauzule

- [Klauzula ograniczenia odpowiedzialności](https://contracko.com/pl/biblioteka-klauzul/ograniczenie-odpowiedzialnosci)
- [Klauzula indemnifikacji](https://contracko.com/pl/biblioteka-klauzul/indemnifikacja)

## Powiązane terminy

- [Ograniczenie odpowiedzialności](https://contracko.com/pl/glosariusz/ograniczenie-odpowiedzialnosci)
- [Szkoda pośrednia](https://contracko.com/pl/glosariusz/szkoda-posrednia)
- [Ogólne warunki umów](https://contracko.com/pl/glosariusz/ogolne-warunki-umow)
- [Odpowiedzialność odszkodowawcza](https://contracko.com/pl/glosariusz/odpowiedzialnosc)

### Już nigdy nie przegap terminu umowy

- AI znajduje daty odnowień i terminy wypowiedzenia
- Ryzyka i zobowiązania są wyłapywane automatycznie
- Przypomnienia pomagają zareagować, zanim terminy przeminą

Upuść umowę, aby zacząć

PDF, DOCX, PNG lub JPG

[Rozpocznij 7-dniowy okres próbny](https://app.contracko.com/register?appLanguage=pl&utm_source=glossary_sidebar&utm_medium=lead_magnet&utm_campaign=glossary_sidebar_contract_upload&content_slug=exoneration-clause&content_title=Klauzula+wy%C5%82%C4%85czenia+odpowiedzialno%C5%9Bci&cta_placement=glossary_sidebar_cta&source_tool=glossary_sidebar_exoneration-clause)

Zgodne z RODO. Szyfrowane. Nigdy nie wykorzystywane do trenowania AI.

## Najczęściej zadawane pytania

Najczęstsze pytania o ten termin.

- **Q:** Czy klauzula wyłączenia odpowiedzialności może obejmować umyślność i rażące niedbalstwo?
  **A:** Klauzulę można tak sformułować, aby obejmowała umyślność albo rażące niedbalstwo, ale to, czy można ją skutecznie powołać, wymaga konkretnej oceny prawnej według przepisów bezwzględnie obowiązujących i zasad współżycia społecznego. Zastrzeżenie wyłączenia odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną umyślnie jest nieważne (art. 473 § 2 KC). Przy rażącym niedbalstwie ocena uwzględnia treść klauzuli, sposób zawarcia umowy i pozostałe okoliczności, a w umowach konsumenckich także art. 385¹ KC. Nie ma ogólnej odpowiedzi, że klauzula obejmująca umyślność albo rażące niedbalstwo zawsze obowiązuje albo zawsze jest bezskuteczna.

- **Q:** Kiedy klauzula wyłączenia odpowiedzialności może być bezskuteczna wobec konsumenta?
  **A:** W umowie z konsumentem postanowienie nieuzgodnione indywidualnie nie wiąże go, jeżeli kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (art. 385¹ § 1 KC). Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta (art. 385 § 2 KC). Ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi w umowach konsumenckich jest dopuszczalne tylko w przypadkach wskazanych w przepisach szczególnych (art. 558 § 1 KC). Uznanie postanowienia za niedozwolone nie oznacza automatycznie, że cała umowa jest nieważna; strony pozostają związane umową w pozostałym zakresie (art. 385¹ § 2 KC).

- **Q:** Czy klauzulę wyłączenia odpowiedzialności trzeba wyraźnie uzgodnić z drugą stroną?
  **A:** Doręcz wzorzec umowy i wyraźnie wskaż istotne ograniczenia odpowiedzialności, zanim druga strona zaakceptuje umowę. Zachowaj dowody, które warunki druga strona otrzymała i którą wersję zaakceptowała. Wymogi włączenia wzorca do umowy określa art. 384 KC: wzorzec wiąże, jeżeli został doręczony przed zawarciem umowy, a wzorzec elektroniczny powinien być udostępniony tak, aby można go było przechowywać i odtwarzać. Włączenie wzorca i ocena jego postanowień to odrębne kwestie. Fizyczne przekazanie nie jest jedynym sposobem udostępnienia, ale samo w sobie nie zawsze wystarcza.

- **Q:** Jak klauzula wyłączenia odpowiedzialności odnosi się do odpowiedzialności wynikającej z przepisów bezwzględnie obowiązujących?
  **A:** Klauzula nie może uchylić odpowiedzialności wynikającej z przepisów bezwzględnie obowiązujących, w zakresie, w jakim mają zastosowanie. Przykładowo odpowiedzialność za produkt niebezpieczny uregulowana w ustawie z dnia 22 maja 2005 r. o odpowiedzialności za produkt niebezpieczny jest ukształtowana jako odpowiedzialność, której nie można wyłączyć ani ograniczyć umownie w zakresie przewidzianym w tej ustawie. Nie oznacza to, że cała odpowiedzialność związana z produktem albo z usługami IT podlega takiemu samemu reżimowi.

- **Q:** Czy klauzula wyłączenia odpowiedzialności w umowie B2B podlega takiej samej kontroli jak w umowie z konsumentem?
  **A:** Nie, ochrona konsumencka z art. 385¹ KC nie stosuje się automatycznie między przedsiębiorcami. Jednak także w obrocie B2B zastosowanie mogą mieć art. 58 § 2 KC o nieważności postanowień sprzecznych z zasadami współżycia społecznego oraz art. 473 § 2 KC o nieważności wyłączenia odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną umyślnie, a klauzulę ocenia się między innymi według treści, sposobu zawarcia umowy, pozycji stron i pozostałych okoliczności. Nie oznacza to, że wszystkie klauzule są skuteczne albo że przedsiębiorcy są pozbawieni ochrony; znaczenie mają także włączenie wzorca i wykładnia umowy.

## Zobacz te terminy we własnych umowach

Wgraj umowę, a Contracko wyodrębni kluczowe terminy, daty i zobowiązania, a potem przypomni Ci o każdym, zanim stanie się ważny.

[Zacznij 7-dniowy bezpłatny okres próbny](https://app.contracko.com/register?appLanguage=pl)

Umów demo