---
title: "Odsetki ustawowe za opóźnienie"
description: "Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od przeterminowanego świadczenia, gdy umowa nie stanowi inaczej. Stawka to stopa referencyjna NBP plus 5,5 punktu."
canonical: "https://contracko.com/pl/glosariusz/odsetki-ustawowe-za-opoznienie"
---
# Odsetki ustawowe za opóźnienie

Source: https://contracko.com/pl/glosariusz/odsetki-ustawowe-za-opoznienie

# Odsetki ustawowe za opóźnienie

Stopa odsetek określona przepisami prawa, którą dłużnik płaci za opóźnienie w zapłacie, gdy strony nie ustaliły własnej stopy.

## Definicja

Odsetki ustawowe za opóźnienie to stawka należna z mocy prawa od przeterminowanych świadczeń pieniężnych, gdy umowa nie stanowi inaczej. W Kodeksie cywilnym wynosi ona sumę stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktu procentowego; jeżeli sama wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481 § 2 KC). Wysokość odsetek za opóźnienie nie może przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych – to odsetki maksymalne za opóźnienie (art. 481 § 2¹–2² KC). W transakcjach handlowych art. 481 § 2 KC nie ma zastosowania: obowiązują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, czyli stopa referencyjna NBP powiększona o 10 punktów procentowych, a wobec podmiotu publicznego będącego podmiotem leczniczym – o 8 punktów procentowych. Ponieważ stopa referencyjna NBP zmienia się w czasie, odsetki liczy się zwykle według stawek obowiązujących w poszczególnych okresach. Odsetek od zaległych odsetek można żądać tylko za zgodą dłużnika wyrażoną na piśmie albo po wytoczeniu powództwa (art. 482 § 1 KC).

## Przykład

> Dostawca, którego faktura zostaje zapłacona dwa miesiące po terminie, może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następującego po upływie oznaczonego terminu zapłaty.

## Dlaczego to ryzyko biznesowe

Odsetki ustawowe naliczają się po cichu i często pozostają niezauważone, dopóki spór nie zacznie eskalować. Dla sprzedawców brak kontroli nad tym, kiedy powstaje opóźnienie, oznacza utratę pieniędzy. Dla kupujących nierozwiązane przeterminowane faktury w całym portfelu mogą po cichu tworzyć istotną ekspozycję odsetkową, która ujawnia się dopiero na etapie działań prawnych.

## Jak tym zarządzać

- Ustal, czy transakcja jest B2B czy B2C, bo od tego zależy stawka odsetek i zakres ochrony.
- Zapisuj dokładną datę powstania opóźnienia, ponieważ od niej liczą się odsetki i od niej zależy ich wysokość.
- Gdy termin zapłaty jest oznaczony, odsetki należą się od dnia następującego po jego upływie, bez wezwania. Gdy terminu nie ma, w transakcjach handlowych odsetki ustawowe przysługują po 30 dniach od spełnienia świadczenia; w innych stosunkach wymagalność powstaje zwykle po wezwaniu do zapłaty.
- Sprawdzaj aktualną stopę referencyjną NBP i stosuj stawki obowiązujące w każdym okresie.
- Rozważ klauzulę odsetkową w umowie. W transakcjach handlowych strony mogą uzgodnić odsetki wyższe od ustawowych; w pozostałych stosunkach górną granicę wyznaczają odsetki maksymalne za opóźnienie, czyli dwukrotność odsetek ustawowych.

### Jak pomaga Contracko

Contracko pomaga zespołom pilnować terminów płatności i wysyła przypomnienia przed ich upływem. To może zmniejszyć liczbę opóźnień, które prowadzą do roszczeń o odsetki ustawowe. Gromadząc dane umowne w jednym miejscu, zespół szybciej ustala, które umowy są przeterminowane i jaka data opóźnienia ma zastosowanie, co ułatwia prawidłowe obliczenie odsetek.

## Podstawy prawne

- [art. 481 § 1–2 i art. 482 § 1 Kodeksu cywilnego Kodeks cywilny: odsetki za opóźnienie Prawo polskie](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093)
- [art. 4 pkt 3 oraz art. 6–7 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych: odsetki w transakcjach handlowych Prawo polskie](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20130000403)

Sprawdź, jakiego prawa dotyczy każda referencja. To informacja ogólna, a nie porada prawna. Te pojęcia są różnie traktowane w różnych systemach prawnych. Zweryfikuj aktualne brzmienie przepisów i ich zastosowanie do Twojej sytuacji z kwalifikowanym prawnikiem.

## Przydatne w branżach

[Usługi finansowe](https://contracko.com/pl/branze/uslugi-finansowe)[Logistyka i dystrybucja](https://contracko.com/pl/branze/logistyka)[Produkcja](https://contracko.com/pl/branze/produkcja)

## Powiązane klauzule

- [Klauzula warunków płatności](https://contracko.com/pl/biblioteka-klauzul/warunki-platnosci)

## Powiązane terminy

- [Opóźnienie w zapłacie](https://contracko.com/pl/glosariusz/zwloka-w-platnosci)
- [Wezwanie do zapłaty](https://contracko.com/pl/glosariusz/wezwanie-do-zaplaty)
- [Pozasądowe koszty dochodzenia należności](https://contracko.com/pl/glosariusz/pozasadowe-koszty-windykacji)
- [Warunki płatności](https://contracko.com/pl/glosariusz/warunki-platnosci)

### Już nigdy nie przegap terminu umowy

- AI znajduje daty odnowień i terminy wypowiedzenia
- Ryzyka i zobowiązania są wyłapywane automatycznie
- Przypomnienia pomagają zareagować, zanim terminy przeminą

Upuść umowę, aby zacząć

PDF, DOCX, PNG lub JPG

[Rozpocznij 7-dniowy okres próbny](https://app.contracko.com/register?appLanguage=pl&utm_source=glossary_sidebar&utm_medium=lead_magnet&utm_campaign=glossary_sidebar_contract_upload&content_slug=statutory-interest&content_title=Odsetki+ustawowe+za+op%C3%B3%C5%BAnienie&cta_placement=glossary_sidebar_cta&source_tool=glossary_sidebar_statutory-interest)

Zgodne z RODO. Szyfrowane. Nigdy nie wykorzystywane do trenowania AI.

## Najczęściej zadawane pytania

Najczęstsze pytania o ten termin.

- **Q:** Czy w transakcjach B2B obowiązuje wyższa stawka odsetek ustawowych?
  **A:** Tak. W transakcjach handlowych art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania; obowiązują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych w wysokości stopy referencyjnej NBP powiększonej o 10 punktów procentowych, a wobec podmiotu publicznego będącego podmiotem leczniczym – o 8 punktów procentowych. Ogólna stawka dla pozostałych zobowiązań to stopa referencyjna NBP + 5,5 punktu procentowego. Wszystkie te stawki zmieniają się wraz ze stopą referencyjną NBP.

- **Q:** Od jakiej daty należą się odsetki ustawowe za opóźnienie?
  **A:** Jeżeli termin zapłaty jest oznaczony, odsetki należą się od dnia następującego po jego upływie – samo opóźnienie wystarcza, wezwanie nie jest potrzebne. Gdy terminu nie było, w transakcjach handlowych odsetki ustawowe przysługują bez wezwania po 30 dniach od spełnienia świadczenia, a przy badaniu towaru lub usługi – od dnia zakończenia badania. W stosunkach, do których ta ustawa nie ma zastosowania, o wymagalności decyduje art. 455 Kodeksu cywilnego i zwykle potrzebne jest wezwanie do zapłaty.

- **Q:** Czy strony mogą uzgodnić wyższą stawkę odsetek niż ustawowa?
  **A:** To zależy od rodzaju stosunku. W transakcjach handlowych strony mogą uzgodnić odsetki wyższe od ustawowych. W innych stosunkach umownych wysokość odsetek za opóźnienie ograniczają odsetki maksymalne za opóźnienie, czyli dwukrotność odsetek ustawowych; zastrzeżenie wyższej stawki nie wywołuje skutku ponad ten limit. W umowach konsumenckich dodatkowo obowiązuje kontrola niedozwolonych postanowień umownych.

- **Q:** Czy odsetki ustawowe są kapitalizowane?
  **A:** Nie. Odsetek od zaległych odsetek, czyli anatocyzmu, można żądać tylko wtedy, gdy dłużnik wyraził na to zgodę na piśmie albo wierzyciel wytoczył powództwo. Bez tego odsetki nalicza się wyłącznie od kwoty głównej, mimo że narastają za kolejne okresy.

- **Q:** Czy wezwanie do zapłaty jest potrzebne, zanim zaczną należeć się odsetki ustawowe?
  **A:** Nie zawsze. Przy oznaczonym terminie zapłaty odsetki należą się od dnia następującego po jego upływie bez wezwania. W transakcjach handlowych bez umownego terminu odsetki ustawowe przysługują po 30 dniach od spełnienia świadczenia – również bez wezwania. Natomiast w stosunkach poza tą ustawą, gdy termin nie jest oznaczony, świadczenie staje się wymagalne po wezwaniu dłużnika do zapłaty (art. 455 KC), więc wezwanie wyznacza początek naliczania odsetek.

## Zobacz te terminy we własnych umowach

Wgraj umowę, a Contracko wyodrębni kluczowe terminy, daty i zobowiązania, a potem przypomni Ci o każdym, zanim stanie się ważny.

[Zacznij 7-dniowy bezpłatny okres próbny](https://app.contracko.com/register?appLanguage=pl)

Umów demo