Exoneratiebeding

Definitie

Een exoneratiebeding is een contractuele bepaling waarmee een partij haar aansprakelijkheid voor schade uitsluit of beperkt, vaak als onderdeel van algemene voorwaarden. Dergelijke bedingen zijn in beginsel geldig, maar worden getoetst aan de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 BW) en, bij algemene voorwaarden, aan de regeling voor onredelijk bezwarende bedingen van artikel 6:233 BW. Een rechter kan het beding buiten toepassing laten, met name wanneer de schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid.

Voorbeeld

De algemene voorwaarden van een werkplaats sluiten aansprakelijkheid voor schade aan opgeslagen zaken uit, maar een rechter weigert het beding toe te passen omdat de schade door bewuste roekeloosheid is veroorzaakt.

Waarom dit een bedrijfsrisico is

Een exoneratiebeding kan een vals gevoel van zekerheid geven: een rechter kan het beding buiten toepassing laten juist op het moment dat u het het meest nodig heeft, namelijk wanneer de schade groot is en door ernstige nalatigheid is veroorzaakt. Voor de partij die het beding aanvaardt, kan dit betekenen dat zij achterblijft met onverhaalbare verliezen die ook niet door een verzekering zijn gedekt, met name bij zuivere vermogensschade. Bedrijven die deze bedingen in algemene voorwaarden opnemen zonder deugdelijke mededeling, riskeren dat zij nietig worden verklaard als onredelijk bezwarende bedingen op grond van artikel 6:233 BW.

Hoe u dit beheert

• Zorg dat uw algemene voorwaarden deugdelijk ter hand worden gesteld vóór of bij het sluiten van de overeenkomst, om nietigheid wegens gebrekkige mededeling te voorkomen.
• Vertrouw niet op een exoneratiebeding als vervanging van een verzekering: sluit een toereikende dekking af voor de scenario's die het beding beoogt uit te sluiten.
• Controleer bij beoordeling van het beding van een wederpartij of het opzet en bewuste roekeloosheid bestrijkt: als dat zo is, is die bescherming naar Nederlands recht vermoedelijk niet afdwingbaar.
• Herzie exoneratiebedingen in uw portefeuille periodiek: evolutie in de jurisprudentie over redelijkheid en billijkheid kan de afdwingbaarheid veranderen zonder enige wijziging van de contracttekst.

Juridische bronnen

• BW 6:248 Burgerlijk Wetboek: redelijkheid en billijkheid Nederlands recht
• BW 6:233 Burgerlijk Wetboek: onredelijk bezwarende algemene voorwaarden Nederlands recht

Tenzij anders aangegeven verwijzen de bronnen naar Nederlands recht (Burgerlijk Wetboek); EU-regelgeving zoals de AVG geldt in de hele EU. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Andere rechtsstelsels behandelen deze begrippen anders. Controleer de actuele tekst en uw situatie met een gekwalificeerde jurist.