Zawieszenie spłat

Definicja

Zawieszenie spłat to czasowe wstrzymanie dochodzenia wierzytelności wobec dłużnika. W polskim prawie realizuje się ono przede wszystkim przez postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne. Celem postępowania jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w postępowaniu sanacyjnym także przez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli (art. 3). Ustawa przewiduje cztery postępowania restrukturyzacyjne: o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe i postępowanie sanacyjne (art. 2). Co do zasady dłużnik zachowuje zarząd własny, a nad działalnością czuwają nadzorca sądowy albo zarządca. Postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych układem ulegają zawieszeniu z mocy prawa (art. 259), a w okresie przyspieszonego postępowania układowego niedopuszczalne jest wypowiedzenie umowy najmu albo dzierżawy lokalu lub nieruchomości (art. 256). Niderlandzka surseance van betaling jest instytucją obcego prawa i służy tu tylko jako przykład odmiennego rozwiązania.

Przykład

Producent, który ma przejściowy problem z płynnością, może wejść w postępowanie restrukturyzacyjne, aby wynegocjować z wierzycielami układ i uniknąć natychmiastowej upadłości.

Dlaczego to ryzyko biznesowe

Gdy kontrahent obejmie go postępowanie restrukturyzacyjne, dochodzenie istniejących wierzytelności może zostać czasowo ograniczone, co zaburza przepływy pieniężne i opóźnia spłaty na czas nieokreślony. Dłużnik zachowuje zarząd działalnością pod nadzorem nadzorcy sądowego albo zarządcy, a wynik jest niepewny: restrukturyzacja może się powieść, ale postępowanie często kończy się upadłością. Firmy bez jasnego obrazu swoich nieuregulowanych wierzytelności i uprawnień umownych wobec dłużnika mają słabą pozycję, by chronić swoje interesy w tym postępowaniu.

Jak tym zarządzać

• Gdy kontrahent wejdzie w postępowanie restrukturyzacyjne, od razu zbierz wszystkie nieuregulowane wierzytelności i umowy z tą stroną, aby szybko ocenić swoją pozycję.
• Sprawdź, czy Twoje umowy zawierają klauzule o wypowiedzeniu albo zawieszeniu uruchamiane przez postępowania insolvencyjne i czy są skuteczne w prawie polskim; pamiętaj, że postanowienia o rozwiązaniu umowy z powodu upadłości mogą być nieważne na podstawie art. 83 Prawa upadłościowego, a umowy najmu i dzierżawy objęte są szczególną ochroną na podstawie art. 256 Prawa restrukturyzacyjnego.
• Skorzystaj z niezależnego doradztwa prawnego zawczasu: zgłaszanie wierzytelności, głosowania nad układem i terminy w postępowaniu wymagają szybkich działań.
• Unikaj udzielania dodatkowego kredytu albo dostarczania towarów na otwarty rachunek dłużnikowi w restrukturyzacji bez dodatkowego zabezpieczenia, na przykład przedpłaty albo zabezpieczenia rzeczowego.

Podstawy prawne

• art. 1–3 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne Prawo restrukturyzacyjne: cel i rodzaje postępowań Prawo polskie
• art. 259 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne Prawo restrukturyzacyjne: zawieszenie postępowań egzekucyjnych Prawo polskie

Sprawdź, jakiego prawa dotyczy każda referencja. To informacja ogólna, a nie porada prawna. Te pojęcia są różnie traktowane w różnych systemach prawnych. Zweryfikuj aktualne brzmienie przepisów i ich zastosowanie do Twojej sytuacji z kwalifikowanym prawnikiem.