Wat is het verschil tussen minimum take en take-or-pay?

Zij liggen dicht bij elkaar; take-or-pay betekent specifiek dat de koper voor het afgesproken volume betaalt, ongeacht of het daadwerkelijk wordt afgenomen.

Kan een koper onder een afnameverplichting uit bij instortende vraag?

In de regel alleen via een uitdrukkelijke verlichtingsclausule of, uitzonderlijk, onvoorziene omstandigheden op grond van BW 6:258.

Hoe wordt een tekort doorgaans geprijsd?

Doorgaans tegen de contractprijs per eenheid voor het tekortvolume, of op basis van een formule die de gemiste marge van de leverancier weerspiegelt. Een doorschuifregeling stelt de koper in staat het tekort in de volgende periode in te halen.

Raakt een afnameverplichting het mededingingsrecht?

Dat kan. Wanneer een afnameverplichting met exclusiviteit wordt gecombineerd en een aanzienlijk deel van de relevante markt dekt, kan zij als een marktafsluiting worden beoordeeld onder de groepsvrijstelling voor verticale overeenkomsten.

Wat is een redelijke meetperiode voor een afnameverplichting?

Doorgaans een kalenderjaar, waarmee de koper voldoende tijd heeft om te herstellen van kortetermijn-vraagdalingen terwijl de leverancier toch zinvolle omzetzekerheid krijgt.

Afnameverplichting

Verplicht een koper om een minimumvolume of -waarde aan goederen of diensten af te nemen over een periode.

Wat het is

Een afnameverplichting (minimum take of take-or-pay) verplicht de koper om over de looptijd ten minste een afgesproken minimumhoeveelheid of -waarde af te nemen, of het tekort te vergoeden. Zij geeft de leverancier omzetzekerheid in ruil voor toegezegde capaciteit of prijsstelling.

Waarom het belangrijk is

Leveranciers investeren of reserveren vaak capaciteit op basis van verwachte vraag. Een afnameverplichting beschermt die investering, terwijl de koper in ruil voor de toezegging doorgaans een betere stuksprijs krijgt.

Hoe u het toepast

Druk het minimum duidelijk uit (eenheden, waarde of percentage) en de meetperiode.
Omschrijf de remedie bij tekort: het verschil betalen, doorschuiven of de korting verliezen.
Voorzie in verlichting bij overmacht of vraagdalingen buiten de invloed van de koper.
Koppel de verplichting aan eventueel verleende exclusiviteit of volumegebonden prijsstelling.

Onderhandelingstips

• Kopers doen er goed aan een doorschuifregeling voor tekorten te bedingen in plaats van een directe betaalboete.
• Leveranciers moeten het minimum ook bij dalende marktvraag veiligstellen, behoudens overmacht.

Veelgemaakte fouten

• Geen verlichtingsmechanisme, waardoor een take-or-pay in een neergang ruïneus wordt.
• Het minimum niet afstemmen op exclusiviteit, wat tot een onevenwichtige afspraak leidt.

Juridische bronnen

Tenzij anders aangegeven verwijzen de bronnen naar Nederlands recht (Burgerlijk Wetboek); EU-regelgeving zoals de AVG geldt in de hele EU. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Andere rechtsstelsels behandelen deze begrippen anders. Controleer de actuele tekst en uw situatie met een gekwalificeerde jurist.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over deze clausule.