Warunki płatności

Definicja

Warunki płatności określają termin zapłaty, dopuszczalne metody płatności, walutę oraz skutki opóźnienia. W obrocie między przedsiębiorcami zastosowanie ma ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Jeżeli strony przewidziały termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, wierzyciel, który nie jest dużym przedsiębiorcą, może żądać odsetek ustawowych już po 30 dniach od spełnienia świadczenia i doręczenia faktury lub rachunku, nie dłużej jednak niż do dnia wymagalności. Gdy umowa nie określa terminu zapłaty, odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych należą się bez wezwania po 30 dniach od spełnienia świadczenia. Ich wysokość to suma stopy referencyjnej NBP i 10 punktów procentowych (wobec podmiotu publicznego będącego podmiotem leczniczym – 8 punktów procentowych), a art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego nie stosuje się do transakcji handlowych. Termin badania towaru lub usługi nie może być rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela i nie może przekraczać 30 dni. Jasne warunki płatności ograniczają spory i stanowią podstawę roszczeń o odsetki oraz o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.

Przykład

Umowa z postanowieniem „zapłata w terminie 30 dni od dnia wystawienia faktury” daje dostawcy prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od 31. dnia, jeżeli odbiorca nie zapłaci w terminie.

Dlaczego to ryzyko biznesowe

Nieprecyzyjne lub niespójne warunki płatności to jedna z najczęstszych przyczyn problemów z płynnością. Bez jasnej daty zapłaty trudno wykazać, kiedy należą się odsetki ustawowe, a jeszcze trudniej skutecznie dochodzić należności. W całym portfelu umów rozbieżne harmonogramy płatności tworzą luki w prognozach i zwiększają ryzyko, że niezauważone opóźnienia będą się kumulować.

Jak tym zarządzać

• Wskaż w każdej umowie termin zapłaty, moment jego rozpoczęcia (data faktury, dostawy lub odbioru) oraz dopuszczalne metody płatności.
• W umowach B2B ustal termin zapłaty na 30 dni, jeśli to możliwe. Jeżeli godzisz się na dłuższy termin, pamiętaj, że wierzyciel niebędący dużym przedsiębiorcą może żądać odsetek ustawowych już po 30 dniach, i udokumentuj uzasadnienie biznesowe.
• Określ wyraźnie skutek opóźnienia: odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych należą się z mocy prawa, ale wyraźne postanowienie usuwa wątpliwości.
• Śledź terminy płatności w całym portfelu umów, aby zbliżające się zobowiązania były widoczne, zanim staną się przeterminowane.
• Sprawdzaj warunki płatności przy każdym przedłużeniu umowy, aby nadal odpowiadały uzgodnionej relacji handlowej i obowiązującym przepisom.

Podstawy prawne

• art. 481 § 1–2 Kodeksu cywilnego Kodeks cywilny: odsetki za opóźnienie Prawo polskie
• art. 4 pkt 3, art. 5–7 i art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych Prawo polskie

Sprawdź, jakiego prawa dotyczy każda referencja. To informacja ogólna, a nie porada prawna. Te pojęcia są różnie traktowane w różnych systemach prawnych. Zweryfikuj aktualne brzmienie przepisów i ich zastosowanie do Twojej sytuacji z kwalifikowanym prawnikiem.