Ketenaansprakelijkheid

Definitie

Ketenaansprakelijkheid maakt een opdrachtgever of hoofdaannemer hoofdelijk aansprakelijk voor loon- en belastingverplichtingen die lager in de keten gelegen (onder)aannemers niet nakomen. Het Nederlandse recht combineert de loonketenaansprakelijkheid van de artikelen 7:616a e.v. BW (de WAS) met de fiscale keten- en inlenersaansprakelijkheid van de artikelen 34 tot 35 Invorderingswet 1990. Ondernemingen beheersen dit risico via screening, ketenbedingen en geblokkeerde (G-)rekeningen.

Voorbeeld

Wanneer een onderaannemer geen loonheffingen afdraagt, kan de Belastingdienst de hoofdaannemer voor het tekort aanspreken op grond van de ketenregels.

Waarom dit een bedrijfsrisico is

Ketenaansprakelijkheid kan op elk niveau van een projectketen aanzienlijke onverwachte kosten veroorzaken, ook als de opdrachtgever zijn eigen verplichtingen volledig is nagekomen. Een enkele niet-conforme onderaannemer enkele schakels lager kan een vordering bij de hoofdaannemer veroorzaken voor loon- en belastingtekorten waar de hoofdaannemer geen rechtstreekse kennis van had. Bedrijven zonder systematische screening en contractuele bescherming kunnen uiteindelijk twee keer betalen: eenmaal aan hun directe aannemer en nogmaals aan de Belastingdienst.

Hoe u dit beheert

• Screeen elke aannemer voor aanvang van de samenwerking: verifieer inschrijving, risicostatus bij de Belastingdienst en deelname aan een sectorale garantieregeling waar beschikbaar.
• Neem ketenbedingen op in onderaannemingscontracten die iedere schakel verplichten loon- en belastingverplichtingen na te komen en deze verplichting verder door te leggen.
• Vereis dat directe aannemers een geblokkeerde G-rekening gebruiken voor het loonheffingendeel, zodat de middelen zijn afgescheiden voordat zij kunnen worden aangewend voor andere doeleinden.
• Houd een gedocumenteerd auditspoor bij van uw screeningsstappen; een aantoonbaar due-diligenceproces ondersteunt een disculpatieverweer als een vordering ontstaat.
• Bewaak de keten tijdens de uitvoering: periodieke controles op naleving door onderaannemers verminderen het risico op een verrassing in een laat stadium.

Juridische bronnen

• BW 7:616a Burgerlijk Wetboek: loonketenaansprakelijkheid (WAS) Nederlands recht
• Invorderingswet 1990, art. 34-35 Invorderingswet 1990: keten- en inlenersaansprakelijkheid Nederlands recht

Tenzij anders aangegeven verwijzen de bronnen naar Nederlands recht (Burgerlijk Wetboek); EU-regelgeving zoals de AVG geldt in de hele EU. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Andere rechtsstelsels behandelen deze begrippen anders. Controleer de actuele tekst en uw situatie met een gekwalificeerde jurist.