Klauzula wzrostu ceny
Mechanizm umowny pozwalający podnieść cenę w trakcie obowiązywania umowy na podstawie określonych czynników kosztowych.
Definicja
Klauzula wzrostu ceny może dać dostawcy prawo podniesienia ceny umownej w trakcie obowiązywania umowy w odpowiedzi na rosnące koszty, na przykład wynagrodzeń, surowców lub energii, jeżeli podwyżkę przewiduje skutecznie uzgodniony mechanizm i obowiązujące przepisy. Zwykle wiąże podwyżki z publikowanym wskaźnikiem albo udokumentowanym wzorem kosztowym i może zawierać pułap rocznej podwyżki. Postanowienia o wzroście ceny rozdzielają ryzyko inflacyjne i często występują w długoterminowych umowach budowlanych i umowach dostaw. W obrocie B2B granice wyznaczają umowa i zasady współżycia społecznego (art. 353¹ KC), a wyjątkowo sąd może zmienić wysokość świadczenia na podstawie art. 357¹ i art. 358¹ § 3 KC. W umowach z konsumentami klauzula podlega kontroli niedozwolonych postanowień umownych.
Przykład
Hipotetyczna dwuletnia umowa dostaw może przewidywać korektę dodatku stalowego co kwartał zgodnie ze wskazanym wskaźnikiem cen surowców.
Dlaczego to ryzyko biznesowe
Dla nabywcy klauzula bez górnej granicy może uczynić rzeczywisty koszt umowy nieprzewidywalnym i podważyć założenia budżetowe. Dla dostawcy umowa bez mechanizmu wzrostu ceny może narazić go na wzrost kosztów, którego nie zdoła pokryć, zwłaszcza na zmiennych rynkach surowców i energii. Niejasne warunki uruchomienia klauzuli albo brak pułapu mogą prowadzić do sporów, gdy warunki rynkowe gwałtownie się zmienią.
Jak tym zarządzać
- Wskaż czynnik kosztowy dokładnie: podaj wydawcę i serię wskaźnika, okres referencyjny oraz wzór obliczenia korekty ceny.
- Tam, gdzie to właściwe i zgodne z przepisami bezwzględnie obowiązującymi, wynegocjuj pułap rocznego wzrostu ceny i rozważ dolny limit. Wyraźnie wskaż, czy cena może również spadać.
- Ustal, z jakim wyprzedzeniem nabywca ma otrzymać informację o korekcie ceny — z uwzględnieniem wiążących postanowień i przepisów — aby zdążył zaplanować budżet, zanim nowa cena zacznie obowiązywać.
- W klauzulach opartych na kosztach wymagaj od dostawcy pisemnego uzasadnienia wzrostu kosztów przed zastosowaniem podwyżki. W klauzulach indeksowych podstawą może być opublikowana wartość wskaźnika.
- Śledź daty korekt ceny i zawiadamiaj drugą stronę z wyprzedzeniem wymaganym przez umowę i przepisy. Unikaj działania wstecznego, chyba że umowa i przepisy na to pozwalają.
Najczęściej zadawane pytania
Najczęstsze pytania o ten termin.