Zapewnienie o stanie faktycznym (representation)

Definicja

Zapewnienie o stanie faktycznym to oświadczenie składane przed zawarciem umowy lub przy jej zawarciu, które skłania drugą stronę do zawarcia umowy. Jeśli okaże się nieprawdziwe, może — zależnie od treści oświadczenia, sposobu włączenia go do umowy i pozostałych okoliczności — stanowić uzgodnioną treść umowy albo zobowiązanie umowne, mieć znaczenie dla wykładni lub ważności umowy, prowadzić do uchylenia się od skutków oświadczenia woli albo do innych skutków, na przykład odszkodowania, jeśli istnieje właściwa podstawa prawna i pozostałe przesłanki. Na ocenę mogą wpływać między innymi: niewiedza składającego oświadczenie o wadzie, jego niedbalstwo albo działanie podstępne. W polskim prawie takie oświadczenia ocenia się na podstawie ich rzeczywistej treści, sposobu ich uzgodnienia i pozostałych właściwych przesłanek prawnych. Strony często zamieniają istotne oświadczenia w wyraźne gwarancje.

Przykład

Sprzedający oświadcza, że spółka nie ma żadnych toczących się sporów. Jeśli oświadczenie jest nieprawdziwe i istotne, zależnie od okoliczności mogą wchodzić w grę środki wynikające z prawa umów albo uchylenie się od skutków oświadczenia woli przy sprzedaży udziałów.

Dlaczego to ryzyko biznesowe

Oświadczenia o stanie faktycznym składane w ramach due diligence lub negocjacji mogą mieć wiążące skutki prawne, nawet jeśli nie zostały wyraźnie uregulowane jako gwarancje. Firma, która składa zbyt optymistyczne oświadczenia o swojej technologii, finansach albo własności praw własności intelektualnej, nie może zakładać, że klauzula o całkowitej regulacji umowy zawsze ją ochroni. Zakres klauzuli, włączenie oświadczenia do umowy, sposób wykładni umowy i przepisy bezwzględnie obowiązujące mogą wpływać na ocenę, zwłaszcza gdy oświadczenie było kluczowe dla transakcji.

Jak tym zarządzać

• Dokumentuj istotne uzgodnione oświadczenia co do faktów z dokładną treścią, zakresem, zastrzeżeniami co do wiedzy i daty oraz zamierzonymi skutkami prawnymi, tam gdzie jest to zgodne z prawem. Nie zamieniaj ich rutynowo w surowe i nieograniczone gwarancje.
• Ucz zespół weryfikowania oświadczeń o stanie faktycznym, jasnego oznaczania niepewności i unikania spontanicznych lub niepopartych wypowiedzi o funkcjach produktu albo stanie firmy w negocjacjach. Takie oświadczenia mogą mieć znaczenie umowne, ale każda opinia lub prognoza nie staje się automatycznie gwarancją.
• Przechowuj opatrzone datami materiały o tym, co faktycznie powiedziano w ramach due diligence i negocjacji, wraz z odbiorcami, wersjami i zastrzeżeniami, z uwzględnieniem przepisów o przechowywaniu i dostępie. Dokumentacja może wesprzeć dowody tego, co przekazano, ale nie dowodzi automatycznie wszystkiego.

Podstawy prawne

• art. 84, 86 i 88 KC Kodeks cywilny: błąd, podstęp i uchylenie się od skutków oświadczenia woli Prawo polskie

Sprawdź, jakiego prawa dotyczy każda referencja. To informacja ogólna, a nie porada prawna. Te pojęcia są różnie traktowane w różnych systemach prawnych. Zweryfikuj aktualne brzmienie przepisów i ich zastosowanie do Twojej sytuacji z kwalifikowanym prawnikiem.