Hardshipclausule
Een beding dat heronderhandeling toelaat als onvoorziene omstandigheden het evenwicht ingrijpend verstoren.
Definitie
Een hardshipclausule geeft partijen het recht om een contract te heronderhandelen, aan te passen of te beëindigen wanneer onvoorziene omstandigheden de nakoming buitensporig bezwarend maken zonder haar onmogelijk te maken (dat zou overmacht zijn). Zij contractualiseert het wettelijke leerstuk van onvoorziene omstandigheden in artikel 6:258 BW, dat de rechter toestaat een contract te wijzigen of te ontbinden wanneer de redelijkheid en billijkheid dat verlangen. Dergelijke bedingen zijn gangbaar in langlopende leverings-, energie- en bouwcontracten.
Voorbeeld
Wanneer grondstofprijzen onverwacht verdrievoudigen, verplicht een hardshipclausule partijen de afgesproken prijs te goeder trouw te heronderhandelen.
Waarom dit een bedrijfsrisico is
Zonder hardshipclausule heeft een onderneming die is gebonden aan een langlopend contract tegen een vaste prijs beperkte juridische opties als de omstandigheden ingrijpend veranderen: het wettelijke leerstuk van artikel 6:258 BW is slechts in uitzonderlijke gevallen beschikbaar en de uitkomst is onzeker. Omgekeerd kan een slecht geformuleerde hardshipclausule worden uitgebuit door een partij die gewoon een betere deal wil, waardoor een commercieel redelijke overeenkomst een bron van aanhoudende heronderhandelingsdruk wordt. Het risico van het niet hebben van een clausule en het risico van een te ruime clausule zijn beide reëel.
Hoe u dit beheert
- Definieer de drempelwaarde nauwkeurig: stel een concrete grens voor "buitensporige bezwarendheid" vast (bijvoorbeeld een procentuele kostenstijging) in plaats van het over te laten aan een open beoordeling.
- Stel een duidelijke procedure in voor het inroepen van de clausule: opzegtermijn, vereiste documentatie en een vaste onderhandelingsperiode voordat een partij mag escaleren.
- Neem een terugvaloptie op: als heronderhandeling binnen de afgesproken periode mislukt, bepaal dan of het contract ongewijzigd doorloopt, eindigt of aan een derde beoordelaar wordt voorgelegd.
- Stem de hardshipclausule af op eventuele overmachts- en prijsherzienigingsbedingen om overlap of tegenstrijdigheden te voorkomen.
Juridische bronnen
Tenzij anders aangegeven verwijzen de bronnen naar Nederlands recht (Burgerlijk Wetboek); EU-regelgeving zoals de AVG geldt in de hele EU. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Andere rechtsstelsels behandelen deze begrippen anders. Controleer de actuele tekst en uw situatie met een gekwalificeerde jurist.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over dit begrip.